Wykorzystanie siedlisk, wzorce przemieszczania i aktywności antropogeniczne

Jednym z głównych celów tego pakietu roboczego jest lepsze poznanie ekologii zachowania jesiotrów wypuszczonych w zlewni Odry. Te wędrowne ryby początkowo przemieszczają się w dół rzeki, aby dotrzeć do Zalewu Szczecińskiego, a następnie do Morza Bałtyckiego. Wciąż jednak wiemy bardzo niewiele o tym, jakie siedliska wykorzystują zarówno w rzece Odrze, jak i w Zalewie. Czy ryby gromadzą się w określonych „hotspotach”, gdzie warunki hydrodynamiczne i dostępność pokarmu są korzystne, czy raczej poruszają się pojedynczo i w rozproszeniu? Ponadto badamy potencjalne ryzyko interakcji z działalnością człowieka, taką jak rybołówstwo czy żegluga, w tych ekosystemach.

Aby opracować skuteczne środki ochrony, które zapewnią przeżycie wypuszczonych osobników oraz umożliwią w dłuższej perspektywie utworzenie samoodtwarzającej się populacji jesiotra w Odrze i Morzu Bałtyckim, wyposażamy ryby w akustyczne nadajniki i śledzimy ich ruchy za pomocą połączenia telemetrii pasywnej i aktywnej. Telemetria akustyczna działa jak podwodny system pozycjonowania: każda ryba nosi niewielki znacznik emitujący sygnały dźwiękowe, które są rejestrowane przez odbiorniki rozmieszczone w rzece i w Zalewie. Technologia ta pozwala nam monitorować wędrówki ryb i identyfikować obszary przez nie najczęściej wykorzystywane.

Sieć kilkudziesięciu stacjonarnych odbiorników została zainstalowana we współpracy z LFA na Zalewie Szczecińskim oraz wzdłuż rzek Odry, Dziwny i Świny, a także w Zatoce Pomorskiej. System ten umożliwia rejestrowanie ruchów sezonowych, dobowych wędrówek w górę i w dół rzeki, prędkości pływania oraz lokalizowanie obszarów przebywania i potencjalnych miejsc koncentracji ryb w obrębie Zalewu i systemu rzecznego.

Oprócz śledzenia pasywnego prowadzimy sezonowe kampanie aktywnego śledzenia z użyciem łodzi, szczególnie w dolnym biegu Odry, aby uzyskać wysokorozdzielcze informacje o siedliskach wykorzystywanych przez poszczególne ryby. Podejście to dostarcza szczegółowych danych na temat ich wzorców ruchu w krótkich przedziałach czasowych i pomaga rozpoznawać reakcje ryb na cechy środowiska naturalnego lub działalność człowieka. Po zidentyfikowaniu kluczowych siedlisk kartujemy je przy użyciu narzędzi dostarczających danych batymetrycznych, informacji o składzie podłoża oraz rozmieszczeniu roślinności wodnej i innych elementów strukturalnych.

Wiedza uzyskana w ramach tych badań pomoże zidentyfikować kluczowe obszary dla jesiotrów w zlewni Odry i w Zalewie, ocenić stopień ich nakładania się z działalnością człowieka oraz sformułować naukowo uzasadnione rekomendacje mające na celu ograniczenie negatywnych oddziaływań i wsparcie długoterminowej odbudowy tego ikonicznego gatunku w regionie.